We zijn op een punt aangekomen waarop Europa technisch wakker wordt. Een gezond idee, niet alleen voor Europeanen, maar voor de wereld die we er tevens mee helpen.
De vergeten spil: smartphones
Eén van de meest onderschatte onderwerpen is de mobiele telefoon. We hebben er allemaal één. Hij zit elke dag in je broekzak, waar je ook gaat. Je gebruikt hem continu: bellen, sms’en, chatten, e-mailen, vertalingen opzoeken, navigeren. Ga zo maar door. Handig? Zeker.
Maar niet alleen voor jou is dat handig. Ook marketingtechnisch is het een goudmijn voor direct betrokken partijen. En daarnaast profiteren steeds vaker diensten en instanties via wetgeving van deze constante aanwezigheid.
Het gesloten ecosysteem
Denk bijvoorbeeld aan de noodgedwongen loyaliteit binnen appstores zoals de Google Play Store en de Apple App Store. Deze gesloten ecosystemen zorgen ervoor dat je vrijwel verplicht bent binnen hun markten te blijven. Apps van derde partijen installeren kan slechts beperkt, en nooit met dezelfde mogelijkheden. Progressive Web Apps (PWA’s) missen bijvoorbeeld nog altijd volledige toegang tot notificaties en systeemfuncties.
Zelfs als we alle wantrouwen parkeren, blijft het probleem overeind: twee Amerikaanse softwaregiganten domineren wereldwijd de smartphonemarkt. Dat is simpelweg niet gezond.
Twee systemen, één probleem
Er zijn inderdaad meer merken telefoons. Maar als je kijkt naar de besturingssystemen, blijven er in de praktijk slechts twee dominante spelers over. iOS en Android. Dat is op zijn minst opmerkelijk.
Nu we de wereld noodgedwongen opnieuw vormgeven, is het wellicht verstandig dat Europa dit probleem ook onder de loep neemt. En nee, ik heb het niet over een Europees besturingssysteem. Dat hebben we zelfs al eens gehad, zoals Symbian van Nokia. Ik heb het over iets fundamentelers.
De sleutel: de modem
Wat als een Europese fabrikant een telefoonmodemchipset ontwikkelt die vrij te gebruiken is? Niet gebonden aan licenties van partijen met diepe zakken en politieke connecties. Dat klinkt misschien abstract, maar de kern is verrassend concreet. De chip hoeft niet gratis te zijn uiteraard. Maar het gebruik moet aan minder banden liggen.
De wereld zit vast in de smartphonemarkt door één cruciaal onderdeel: de modemchip. Dit is het component dat ervoor zorgt dat je telefoon verbinding maakt met mobiele netwerken, zoals 4G en 5G.
Zolang deze technologie in handen blijft van een klein aantal gesloten leveranciers, blijft de markt feitelijk op slot. En dat is tot nu toe zo gebleven om redenen die er niet langer toe doen.
Een open alternatief
Stel je voor dat deze modemtechnologie vrij beschikbaar wordt, via open source drivers of een leverancier die het tegen redelijke voorwaarden open aanbiedt. Dan verdwijnt de huidige machtsgreep vrijwel direct.
Dit gaat niet om geld. Dit gaat om controle.
Als een Europees bedrijf, met of zonder steun van overheden, een open modemstandaard introduceert, verandert dat het speelveld volledig. Het opent de deur voor nieuwe spelers. Voor innovatie. Voor alternatieve besturingssystemen. Voor echte concurrentie. Maar boven alles, privacy en veiligheid.
Waarom dit nú moet gebeuren
Dit is geen futuristisch idee. Technisch gezien had dit gisteren al gekund. Maar nu is het moment om het ook daadwerkelijk te doen. Om geopolitieke redenen.
Een mobiele telefoon is te persoonlijk en te essentieel geworden om afhankelijk te blijven van gesloten ecosystemen en geopolitieke belangen. Wat ooit logisch was, vanuit commercie of veiligheid, is dat nu niet meer.
Integendeel: het openbreken van deze markt is inmiddels in ons eigen belang. Voor onze digitale autonomie. Voor onze privacy. Voor onze veiligheid.
We hebben geen externe grootmachten nodig om te kunnen communiceren. Het is tijd dat deze markt zich losmaakt uit de huidige greep, en dat Europa daarin een voortrekkersrol neemt zou logisch zijn..